หนังพากย์ไทย · คู่มือดูหนัง ON AIR

ม้วน 02 · แนวหนังที่คนค้นหามาก คิว 08/39

หนังบู๊เอเชีย ศิลปะการต่อสู้ที่เล่าเรื่องด้วยหมัด เท้า เข่า และศอก

อ่าน 5 นาที อัปเดต โดยทีมพากย์เพลิน

สารบัญ 7 หัวข้อ
  1. หนังบู๊คืออะไร ต่างจากหนังแอคชั่นทั่วไปตรงไหน
  2. ตระกูลหนังบู๊เอเชีย รู้จักแต่ละสำนักก่อนกดเล่น
  3. มวยไทยบนจอ หนังบู๊ไทยที่ทำให้คนทั่วโลกหันมามอง
  4. หนังบู๊เอเชียกับแอคชั่นฮอลลีวูด ต่างกันอย่างไร
  5. ดูหนังบู๊ให้มันส์กว่าเดิม ฝึกอ่านคิวต่อสู้แบบคอหนัง
  6. ดูหนังบู๊ที่บ้านแบบถูกลิขสิทธิ์ ภาพครบเฟรม ท่าไม่หลุดจอ
  7. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหนังบู๊

หนังบู๊ ในความหมายที่คอหนังไทยใช้กัน คือหนังที่ขายฉากต่อสู้ด้วยร่างกายและศิลปะการต่อสู้ โดยเฉพาะสายเอเชีย อย่างกังฟูฮ่องกง มวยไทย และซีลัต คุณได้เห็นท่าทางเต็มตัว เห็นจังหวะออกหมัดชัดๆ ไม่ได้มีแค่ระเบิดกับการยิงกัน หน้านี้จะบอกว่าทำไมฉากเตะต่อยบางเรื่องดูกี่รอบก็ยังขนลุก

เด็กชายคาดมงคลและประเจียดตั้งท่าตีเข่าแบบมวยไทยหน้าจอทีวี พี่สาวหัวเราะถือหมอนรับ เลียนแบบฉากในหนังบู๊ที่กำลังดู
เจาะสายหนังบู๊เอเชีย มวยไทย ซีลัต ดาบซามูไร และวิธีอ่านคิวต่อสู้ที่ต่างจากแอคชั่นฮอลลีวูด

หนังบู๊คืออะไร ต่างจากหนังแอคชั่นทั่วไปตรงไหน

คำว่า บู๊ เป็นคำที่คนไทยยืมมาจากภาษาจีน ใช้คู่กับคำว่า บุ๋น ฝั่งหนึ่งคือการใช้กำลังและวิชาต่อสู้ อีกฝั่งคือการใช้สติปัญญา พอมาอยู่ในโลกภาพยนตร์ หนังบู๊ จึงมีกลิ่นของศิลปะการต่อสู้ติดมาเสมอ ต่างจากคำว่าแอคชั่นที่กว้างกว่า เพราะรวมทั้งการไล่ล่าด้วยรถ การยิงปะทะ และฉากระเบิดตึก

พูดให้เห็นภาพ หนังแอคชั่นถามว่าฉากนี้ใหญ่แค่ไหน ส่วนหนังบู๊ถามว่าร่างกายของคนหนึ่งคนทำอะไรได้บ้าง ใครอยากรู้เบื้องหลังงานสตันต์และการตัดต่อแบบสากล อ่านต่อได้ที่ คู่มือหนังแอคชั่นและงานคิวบู๊ หน้านี้เราโฟกัสที่สายหมัด เท้า เข่า และศอกของฝั่งเอเชีย

ตระกูลหนังบู๊เอเชีย รู้จักแต่ละสำนักก่อนกดเล่น

กังฟูฮ่องกง

ต้นแบบที่คนทั่วโลกนึกถึงก่อน จุดเด่นอยู่ที่จังหวะ หมัดสั้นที่ออกต่อกันเป็นชุด การปัดแล้วสวนกลับแทบไม่เว้นช่อง และการหยิบเก้าอี้ บันได หรือม้านั่งในฉากมาเป็นอาวุธได้หมด ส่วนเรื่องราวของดาราและยุคทองที่ทำให้สายนี้ดังไปทั่วโลก เราเล่าไว้ในหน้า หนังฮ่องกง แล้ว

มวยไทย

หนักหน่วงและตรงไปตรงมา อาวุธหลักคือศอกและเข่า ดูแล้วเจ็บแทนได้ทันที เราเล่าละเอียดในหัวข้อถัดไป

ซีลัต

ศิลปะการต่อสู้ของโลกมลายู ที่โดดเด่นในอินโดนีเซียและมาเลเซีย หนังสายนี้หลายเรื่องคิวเร็วจนต้องกดย้อนดู และมักรุนแรง จึงเหมาะกับคนที่รับภาพแรงได้

บู๊เกาหลี

เน้นความดิบและความเหนื่อย ทุกหมัดมีราคาที่ต้องจ่าย หลายเรื่องผสมกับเรื่องแก้แค้น จึงได้ทั้งความมันและความหนักทางอารมณ์

ดาบซามูไรญี่ปุ่น

ความนิ่งสำคัญพอๆ กับความเร็ว สองฝ่ายอาจยืนจ้องกันนาน ก่อนจบด้วยการฟันครั้งเดียว ถ้าคุณชอบโลกยุทธภพที่มีวิชาตัวเบา แวะไปที่ หนังจีนกำลังภายใน ซึ่งใช้สลิงและจินตนาการมากกว่าความสมจริง

มวยไทยบนจอ หนังบู๊ไทยที่ทำให้คนทั่วโลกหันมามอง

หนังบู๊ไทยที่เดินทางไปไกลที่สุดเรื่องหนึ่งคือ องค์บาก ที่ออกฉายในปี 2003 และทำให้ชื่อ จา พนม เป็นที่รู้จักในต่างประเทศ หนังชูจุดขายว่าฉากต่อสู้และฉากผาดโผนไม่พึ่งสลิง ไม่พึ่งคอมพิวเตอร์กราฟิก และไม่ใช้ตัวแสดงแทน เบื้องหลังคือทีมคิวบู๊ของ พันนา ฤทธิไกร ที่ฝึกนักแสดงกันมายาวนาน

มวยไทยบนจอไม่ได้สวยแบบท่ารำ แต่สวยแบบมีน้ำหนัก ศอกที่ฟาดลงจากด้านบน หรือเข่าลอยที่พุ่งเข้าหาคู่ต่อสู้ ถูกถ่ายให้เห็นทั้งตัวในเฟรมเดียว คนดูจึงเชื่อว่าเกิดขึ้นจริง

  • ไหว้ครูก่อนสู้ บอกว่าการต่อสู้มีครู มีที่มา และมีความเคารพ
  • เมืองไทยคือฉาก วัด ตลาด ตรอกซอกซอย กลายเป็นสนามต่อสู้
  • สนามมวยในเรื่องเล่า บางเรื่องเล่าชีวิตนักมวยแบบ หนังกีฬาที่ให้แรงบันดาลใจ

หนังบู๊เอเชียกับแอคชั่นฮอลลีวูด ต่างกันอย่างไร

สองฝั่งไม่ได้แข่งกันว่าใครเก่งกว่า แต่คิดต่างกัน ตารางนี้คือแนวโน้มที่เราเห็นบ่อย ไม่ใช่กฎตายตัว เพราะทุกวันนี้ต่างฝ่ายยืมเทคนิคกันไปมา

ประเด็น หนังบู๊เอเชีย แอคชั่นฮอลลีวูด
การถ่ายและตัดต่อ มุมกว้าง ช็อตยาว เห็นท่าเต็มตัว ตัดถี่ กล้องเคลื่อนไหวเยอะ
นักแสดง หลายคนฝึกศิลปะการต่อสู้มาก่อน ฝึกเพื่อบท มีตัวแสดงแทนช่วย
อาวุธหลัก มือ เท้า ศอก เข่า ข้าวของในฉาก ปืน รถ ระเบิด เทคโนโลยี
แก่นเรื่อง ศิษย์กับอาจารย์ เกียรติ การแก้แค้น ภารกิจ ทีมเวิร์ก การกู้โลก

วันไหนอยากตื่นตากับฉากใหญ่ ให้เลือกฝั่งฮอลลีวูด วันไหนอยากทึ่งกับฝีมือมนุษย์ ให้หยิบหนังบู๊เอเชีย

ดูหนังบู๊ให้มันส์กว่าเดิม ฝึกอ่านคิวต่อสู้แบบคอหนัง

  1. ดูเท้าก่อนดูหมัด การวางเท้าบอกว่าตัวละครจะรุกหรือถอย
  2. ฟังจังหวะ ฉากที่ดีมีช่วงเร็ว ช่วงหยุดหายใจ และช่วงระเบิดอารมณ์ เหมือนเพลง
  3. สังเกตสภาพแวดล้อม ฉากเก่งๆ ใช้ประตู โต๊ะ และราวบันไดได้หมด
  4. จับตาพัฒนาการของพระเอก ท่าสู้ต้นเรื่องกับท้ายเรื่องมักต่างกัน นั่นคือการเติบโต

ทีวีหลายรุ่นมีโหมดทำภาพให้ลื่น ซึ่งอาจทำให้ฉากต่อสู้ดูเหมือนละครวิดีโอ ลองปิดหรือเลือกโหมดภาพยนตร์ แล้วเปิดลำโพงที่ได้ยินเสียงกระทบชัดๆ เพราะเสียงคือครึ่งหนึ่งของความมันในหนังบู๊

เคล็ดลับจากพากย์เพลิน: ฉากต่อสู้ที่ชอบ ลองย้อนดูอีกรอบโดยจับตาที่ตัวประกอบแทนพระเอก คุณจะเห็นว่าคนที่โดนเตะต้องล้มให้ถูกจังหวะแค่ไหน งานคิวบู๊ที่ดีคือการเต้นรำของทั้งทีม ไม่ใช่โชว์ของคนเดียว

ดูหนังบู๊ที่บ้านแบบถูกลิขสิทธิ์ ภาพครบเฟรม ท่าไม่หลุดจอ

หนังบู๊มีให้ดูในบริการสตรีมมิงที่ถูกลิขสิทธิ์ ช่องทีวี และแอปของช่อง แต่รายชื่อเรื่องเปลี่ยนตามช่วงเวลาและประเทศ ควรค้นในแอปที่ใช้อยู่ ส่วนเรื่องที่เพิ่งเข้าโรง อ่าน ดูหนังชนโรงหรือรอสตรีมมิง ก่อนตัดสินใจ ส่วนบรรยากาศของคืนดู หนังออนไลน์พากย์ไทยเต็มเรื่อง กับเพื่อนหรือครอบครัว เราชวนคุยไว้ที่หน้าแรก

อีกเหตุผลที่ควรดูฉบับถูกลิขสิทธิ์คือภาพเต็มเฟรม หนังบู๊เอเชียมักถ่ายมุมกว้างให้เห็นทั้งตัว ฉบับที่ถูกครอปหรืออัดหน้าจอมาซ้ำ ปลายเท้าและศอกจะหลุดขอบภาพ ความมันก็หายไปด้วย และถ้ามีเด็กดูด้วย ตกลงกันก่อนเลยว่าท่าบนจอเป็นท่าของมืออาชีพ ไม่ใช่ท่าสำหรับเล่นกับน้องบนโซฟา

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหนังบู๊

หนังบู๊ ภาษาอังกฤษเรียกว่าอะไร?

ถ้าหมายถึงหนังที่เน้นศิลปะการต่อสู้ ภาษาอังกฤษใช้คำว่า martial arts film ส่วนหนังกังฟูก็เรียก kung fu film ได้ตรงตัว แต่ถ้าพูดถึงหนังบู๊แบบกว้างๆ ที่มีทั้งยิงปะทะและไล่ล่า คำว่า action film จะใกล้กว่า เวลาค้นในแอปสตรีมมิง ลองพิมพ์ทั้งภาษาไทยและอังกฤษ เพราะแต่ละแอปตั้งชื่อหมวดไม่เหมือนกัน

หนังบู๊ดูกับเด็กได้หรือเปล่า?

ได้ถ้าเรตเหมาะกับวัย เริ่มจากเรื่องที่เน้นท่าสวยและมีมุกตลก ก่อนขยับไปสายที่ดิบขึ้นอย่างมวยไทยหรือซีลัตเมื่อเด็กโตพอ เปิดดูเรตอายุและเรื่องย่อในแอปก่อนกดเล่น แล้วหลังดูจบ ชวนคุยเรื่องความอดทนและการฝึกฝน ซึ่งเป็นแก่นของหนังบู๊หลายเรื่อง

ฉากต่อสู้ในหนังบู๊เจ็บจริงหรือแค่แสดง?

ส่วนใหญ่คือการแสดงที่ซ้อมมาอย่างละเอียด หมัดและเท้าหยุดก่อนถึงตัวหรือแตะเบาๆ แล้วใช้มุมกล้องกับเสียงประกอบทำให้ดูหนักหน่วง แต่หนังบู๊บางเรื่องตั้งใจให้นักแสดงล้มหรือกระแทกจริงเพื่อความสมจริง การบาดเจ็บจึงเกิดขึ้นได้ ทีมสตันต์และผู้ดูแลความปลอดภัยในกองถ่ายจึงสำคัญมาก

พักสายตา ลุ้นเลขกับน้องช้าง