สารบัญ 7 หัวข้อ
- อ่านก่อนหรือดูก่อน หนังจากนิยายแบบไหนเหมาะกับวิธีไหน
- ทำไมหนังจากนิยายต้องตัดทอนและเปลี่ยนแปลง
- เสน่ห์ของการดัดแปลง สิ่งที่จอทำได้แต่หน้ากระดาษทำไม่ได้
- หนังจากนิยายไทย เรื่องเดียวที่ถูกเล่าใหม่หลายครั้ง
- ดูหนังจากนิยายให้สนุก ทั้งสายนักอ่านและสายคอหนัง
- หนังจากนิยาย หนังจากเรื่องจริง และหนังจากเกม ต่างกันตรงไหน
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหนังจากนิยาย
หนังจากนิยาย คือหนังที่ดัดแปลงจากหนังสือ ทั้งนิยายรัก นิยายสืบสวน แฟนตาซี และวรรณกรรมคลาสสิก การดัดแปลงที่ดีไม่ได้แปลว่าเหมือนหนังสือทุกบรรทัด แต่ต้องรักษาหัวใจของเรื่องไว้ได้ในเวลาราวสองชั่วโมง หน้านี้เราจะช่วยตอบว่าควรอ่านก่อนหรือดูก่อน ทำไมบางฉากหายไป และจะสนุกกับทั้งสองแบบได้อย่างไร
อ่านก่อนหรือดูก่อน หนังจากนิยายแบบไหนเหมาะกับวิธีไหน
คำถามนี้ถกกันได้ไม่รู้จบ เพราะทั้งสองทางมีข้อดีคนละแบบ ลองดูตารางนี้แล้วเลือกตามนิสัยของคุณ
| วิธี | ข้อดี | สิ่งที่ต้องยอมรับ |
|---|---|---|
| อ่านก่อน | ได้จินตนาการโลกของเรื่องด้วยตัวเอง รู้ความคิดในใจตัวละครเต็มที่ | อาจผิดหวังเมื่อหน้าตาตัวละครไม่ตรงภาพในหัว |
| ดูก่อน | ลุ้นจุดหักมุมได้เต็มที่ แล้วใช้หนังสือขยายรายละเอียดทีหลัง | เวลาอ่าน ภาพจากหนังจะติดตาไปด้วย |
| อ่านครึ่งแล้วดู | ได้ทั้งพื้นหลังของเรื่องและความสดของตอนจบ | ต้องหยุดอ่านให้ทันก่อนถึงจุดที่หนังเฉลย |
แนวทางง่ายๆ ของเราคือ ถ้าเป็นเรื่องที่ขึ้นกับการหักมุม เช่น นิยายสืบสวน ให้ตัดสินใจก่อนว่าอยากถูกหักมุมผ่านหนังสือหรือผ่านจอ เพราะความเซอร์ไพรส์เกิดได้ครั้งเดียว คนชอบเดาคนร้ายไปพร้อมนักสืบ ลองอ่านเคล็ดลับดูหนังสืบสวนของเราประกอบ ส่วนวรรณกรรมที่เน้นความรู้สึก การอ่านก่อนมักทำให้ดูหนังได้ลึกขึ้น
ทำไมหนังจากนิยายต้องตัดทอนและเปลี่ยนแปลง
นิยายหนึ่งเล่มอาจใช้เวลาอ่านหลายวัน แต่หนังมีเวลาจำกัด การตัดทอนในหนังจากนิยายจึงเป็นเรื่องที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ สิ่งที่ผู้เขียนบทมักทำมีดังนี้
- รวมตัวละคร ตัวละครรองหลายคนถูกรวมเป็นคนเดียว เพื่อให้คนดูจำง่าย
- ตัดเรื่องรอง ปมย่อยที่ไม่หนุนเส้นเรื่องหลักมักหายไปก่อน
- เปลี่ยนความคิดเป็นภาพ เสียงในใจตัวละครต้องกลายเป็นการกระทำ สีหน้า หรือเสียงบรรยาย
- เรียงเหตุการณ์ใหม่ บางเรื่องย้ายฉากเปิดหรือตอนจบ เพื่อให้จังหวะของหนังกระชับ
เปลี่ยนแล้วผิดไหม
ไม่เสมอไป หนังจากนิยายหลายเรื่องเปลี่ยนรายละเอียดเยอะ แต่คนอ่านยังรู้สึกว่า “ใช่เรื่องนี้” เพราะรักษาอารมณ์หลักไว้ได้ ตรงกันข้าม บางเรื่องตามหนังสือเกือบทุกฉาก แต่กลับแห้งเพราะจังหวะยืดเกินไป ความซื่อสัตย์ต่อต้นฉบับจึงวัดที่หัวใจ มากกว่าจำนวนฉากที่เหมือน
เสน่ห์ของการดัดแปลง สิ่งที่จอทำได้แต่หน้ากระดาษทำไม่ได้
หนังสือให้พื้นที่กับความคิดและเวลาภายในตัวละคร ส่วนหนังให้สิ่งที่ตัวอักษรให้ไม่ได้ ทั้งดนตรีที่ทำให้ขนลุก สีหน้าของนักแสดงในช่วงเงียบ และภาพมุมกว้างของโลกที่คุณเคยนึกภาพเอาเอง
การดูหนังจากนิยายจึงเหมือนได้อ่านการตีความของผู้กำกับคนหนึ่ง ถ้าคุณจินตนาการต่างจากเขา ก็ไม่ได้แปลว่าใครผิด เวทีออสการ์ถึงกับมีสาขาบทภาพยนตร์ดัดแปลงแยกออกมา เพื่อยกย่องงานแปลงสื่อแบบนี้โดยเฉพาะ อ่านเรื่องสาขาต่างๆ ได้ที่หน้าหนังออสการ์ และถ้าอยากเห็นภาพรวมของการดัดแปลงสื่อในวงการหนังโลก ดูได้ที่บทความ Film adaptation ในวิกิพีเดีย
หนังจากนิยายไทย เรื่องเดียวที่ถูกเล่าใหม่หลายครั้ง
คนไทยคุ้นกับการเห็นนิยายเรื่องเดียวกลายเป็นหนังและละครหลายรอบ ตัวอย่างที่คนรู้จักกว้างขวางคือคู่กรรม ของทมยันตี ซึ่งถูกนำมาสร้างทั้งหนังและละครหลายครั้ง แต่ละยุคเลือกนักแสดงและมุมเล่าต่างกัน คนดูแต่ละรุ่นจึงมีอังศุมาลินและโกโบริในความทรงจำไม่เหมือนกัน
การสร้างหนังจากนิยายเล่มเดิมอีกครั้ง ต่างจากการรีเมคหนังตรงที่ผู้สร้างมักกลับไปตีความจากตัวหนังสือโดยตรง ไม่จำเป็นต้องอิงหนังฉบับก่อน ถ้าสงสัยว่าต่างกันอย่างไร ลองอ่านหน้าหนังรีเมคของเรา
ดูหนังจากนิยายให้สนุก ทั้งสายนักอ่านและสายคอหนัง
- อย่าดูเพื่อจับผิด ถ้านั่งนับว่าฉากไหนหายไป คุณจะพลาดสิ่งใหม่ที่หนังให้
- ถามว่าทำไมเปลี่ยน ทุกการตัดมักมีเหตุผลเรื่องเวลา จังหวะ หรือการสื่อสารด้วยภาพ
- ชวนคนอ่านกับคนไม่อ่านมาดูด้วยกัน คุยกันหลังจบจะได้สองมุมมองที่ต่างกันมาก
- เลือกเสียงให้เหมาะ หนังจากนิยายต่างประเทศ ถ้ามีพากย์ไทย ชื่อเฉพาะบางคำอาจถูกแปลต่างจากฉบับแปลหนังสือ ลองเปิดซับไทยคู่ไปด้วยถ้าสับสน
- ปิดหนังสือไว้ก่อนตอนจบ ถ้าวางแผนอ่านครึ่งแล้วดู อย่าเผลอพลิกไปหน้าสุดท้าย
เคล็ดลับ: จัดชมรมหนังสือแบบย่อในบ้าน อ่านเล่มเดียวกันภายในหนึ่งเดือน แล้วปิดท้ายด้วยคืนดูหนังจากนิยายเรื่องนั้นพร้อมกัน
หนังจากนิยาย หนังจากเรื่องจริง และหนังจากเกม ต่างกันตรงไหน
ทั้งสามแบบเป็นการดัดแปลงเหมือนกัน แต่วัตถุดิบต่างกัน นิยายเป็นเรื่องแต่งที่มีความคิดตัวละครให้ตีความ ส่วนหนังจากเรื่องจริงต้องคำนึงถึงข้อเท็จจริงและคนที่มีตัวตนอยู่จริง ควรตรวจสอบข้อมูลหลังดู สำหรับหนังจากเกม ความยากอยู่ที่การเปลี่ยนประสบการณ์ที่ผู้เล่นควบคุมเอง ให้กลายเป็นเรื่องที่คนดูนั่งดูเฉยๆ
ไม่ว่าจะต้นทางเป็นอะไร ขอให้ดูผ่านช่องทางที่ถูกลิขสิทธิ์ ทั้งคนเขียนและคนทำหนังจะได้มีแรงสร้างงานต่อ และถ้าคืนนี้อยากได้เรื่องเล่าดีๆ ในเสียงภาษาไทย ลองแวะอ่านบทความว่าด้วยหนังออนไลน์พากย์ไทยเต็มเรื่องก่อนเลือกเรื่องสักนิด
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับหนังจากนิยาย
ควรอ่านนิยายก่อนดูหนังไหม?
ขึ้นกับว่าคุณให้ค่ากับอะไร ถ้าอยากจินตนาการโลกของเรื่องเอง และรู้ความคิดตัวละครเต็มที่ ให้อ่านก่อน ถ้าอยากลุ้นตอนจบแบบสดๆ ให้ดูก่อน หนังจากนิยายหลายเรื่องสนุกทั้งสองทาง และการกลับไปอ่านหลังดูก็ช่วยเติมรายละเอียดที่หนังไม่มีเวลาเล่า
ทำไมหนังจากนิยายมักตัดฉากที่ชอบออก?
เพราะหนังมีเวลาจำกัด ผู้เขียนบทต้องเลือกเฉพาะส่วนที่หนุนเส้นเรื่องหลัก ฉากที่ดีในหนังสือบางฉากอาศัยความคิดในใจตัวละคร ซึ่งแปลงเป็นภาพได้ยาก จึงถูกตัดหรือรวมกับฉากอื่น
หนังดัดแปลงที่เปลี่ยนตอนจบถือว่าไม่ดีหรือเปล่า?
ไม่จำเป็น บางเรื่องเปลี่ยนตอนจบเพราะสิ่งที่ได้ผลบนหน้ากระดาษ อาจไม่ได้ผลบนจอ สิ่งที่ควรดูคือตอนจบใหม่ยังสอดคล้องกับหัวใจของเรื่องหรือไม่ ถ้ายังพาความรู้สึกเดิมไปถึงคนดูได้ ก็ถือเป็นการดัดแปลงที่ดี
หนังจากนิยายต่างประเทศ ดูพากย์ไทยหรือซับไทยดี?
ได้ทั้งสองแบบ พากย์ไทยช่วยให้ดูสบายกับครอบครัวและเด็กที่ยังอ่านซับไม่ทัน ส่วนซับไทยทำให้ได้ยินน้ำเสียงนักแสดงจริง ซึ่งคนที่เคยอ่านต้นฉบับภาษาเดิมมาอาจชอบมากกว่า ไม่ว่าเลือกแบบไหน หนังจากนิยายที่ทำมาดีจะยังพาความรู้สึกของหนังสือมาถึงคุณได้
